Ξενοδοχείο των ξένων

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

Tο ερωτηματολόγιο, όταν απαντήθηκε, απαντήθηκε με μια σοβαρότητα που θα έπρεπε να φέρνει αμηχανία. Έχουμε συνηθίσει τον κυνισμό ως ρητορικό επίτευγμα των lifestyle δημοσιογράφων, γι' αυτό δεν μας επέτρεψε η περίσταση ούτε να τον εμπιστευθούμε για την περιγραφή υποθέσεων προσωπικών, ούτε να του αναθέσουμε δημόσια καθήκοντα. O πρώτος, επιφανειακός, ρητορικός λόγος, που δεν μπορούσε ν' απαντηθεί ευθέως κι ελαφρά το ερωτηματολόγιο, ήταν ότι η γλώσσα που θα μιλήσει για την αλλοτρίωση και το ξεπέρασμά της πρέπει να νιώθει όχι άσπιλη, μα αναγεννημένη από μια πράξη καθαρότερη από τα επιχειρήματά της. Mε την ξερή μορφή που έχει ένα οποιοδήποτε ερωτηματολόγιο, πρέπει να μιλήσει κανείς για την αλλοτρίωση μεμονωμένα, να της δώσει ένα όνομα, να την αντιμετωπίσει στα όρια του ποσοτικού. Πρέπει να κατανείμει τις στιγμές στην καθημερινότητα ή στο πεδίο της γενικότητας. Aφετέρου, μέσ' απ' αυτήν την διαχειριστική προσέγγιση πρέπει κανείς να φανταστεί την υπέρβαση για να την εντοπίσει. Aν ο εχθρός είναι εσωτερικευμένος ή αφηρημένος, κατά πόσο είναι αναπόφευκτος, κατά πόσο είναι είδωλο των δικών μας διαθέσεων, πόσο έχει διαχυθεί σ' αυτό που αντιλαμβανόμαστε ως αντικειμενικές συνθήκες, και αντίστροφα, πόσο ενισχύεται από τη δική μας, προσωπική παραίτηση και αδυναμία; H αλλοτρίωση αποτελεί ήδη μια περιγραφή που τείνει προς ένα ξεπέρασμα. Περιγράφει κάτι από το οποίο έχει λάβει μια απόσταση, με στόχο όμως να το υπερβεί και να το οικειοποιηθεί με άλλη, ποιοτικά εξελιγμένη μορφή. Ήταν, λοιπόν, πιο λογικό, απ' ό,τι ήταν αναμενόμενο να μην δοθούν πλήρεις απαντήσεις στο "ερωτηματολόγιο", τώρα και σε εισαγωγικά. Tο δημοσιεύουμε. Σας καλούμε να το απαντήσετε, για πρώτη ή για δεύτερη φορά. Σαν τεστ εγκυμοσύνης - λέμε να το ξανακάνουμε, για κάποιον καιρό συνεχώς.

ΣΤΙΓΜΕΣ ΑΛΛΟΤΡΙΩΣΗΣ

Στο πεδίο της μισθωτής εργασίας τα πράγματα είναι ίσως ξεκάθαρα ήδη από τον περασμένο αιώνα. Ο εργάτης αλλοτριώνεται επειδή δεν ελέγχει ούτε την οργάνωση της παραγωγής ούτε το τελικό προϊόν της εργασίας του. Συνολικά όμως, στο φάσμα της σύγχρονης καθημερινής ζωής, αν η αλλοτρίωση είναι "η πολλαπλή εμπειρία της δυσκολίας να πραγματοποιηθεί το δυνατό", τότε:

1. ποιες στιγμές αλλοτρίωσης αναγνωρίζετε στην καθημερινότητά σας;

2. πώς αντιδράτε σ' αυτές;

ΣΤΙΓΜΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ

Στιγμή "παρουσίας" είναι μια στιγμή ακαθόριστης διάρκειας, που παρουσιάζεται σαν ευκαιρία: είναι η σωστή στιγμή, τότε που η αλλοτρίωση είτε φαίνεται να μπορεί να ξεπεραστεί είτε να μην έχει πια σημασία. Είναι η στιγμή που, με προσωπικούς ή συλλογικούς όρους, παραπέμπει στην κατανόηση, την αίσθηση ή την οργάνωση των κοινωνικών σχέσεων όπως θα θέλαμε να είναι.

3. ποιες στιγμές "παρουσίας" αναγνωρίζετε στην καθημερινότητά σας;

4. πώς πιστεύετε ότι θα μπορούσαν να αναπαράγονται και να εντείνονται;