Τεύχος 3

Αφιέρωμα στην καταστροφή του πλανήτη

Σκοτώστε τον καπιταλισμό πριν σκοτώσει τον πλανήτη


Επιχειρήσεις και ο μύθος της μονόδρομης ανάπτυξης

Το σίγουρο είναι ένα η συνεχιζόμενη καταστροφή του περιβάλλοντος. Η αλήθεια αυτής της παρατήρησης δεν αποτελεί κάτι που απαιτεί άπειρες ώρες μελέτης ανάμεσα σε στίβες από επιστημονικά βιβλία. Συνιστά ένα φαινόμενο που ο κοινός νους μπορεί εύκολα να το διαγνώσει. Το κύριο ερώτημα όμως δεν είναι αν καταστρέφεται ο πλανήτης, γιατί αυτό ως ερώτημα αποπροσανατολίζει ως ένα βαθμό τη συζήτηση προς μια αναζήτηση της επιστημονικής αλήθειας ή καλύτερα μια συζήτηση με ψευδό - επιστημονικό επικάλυμμα. Αντί λοιπόν να εγκλωβιστούμε σε μια διαμάχη επιστημονικών στρατοπέδων μεταξύ υποτιθέμενων αντιφρονούντων και ορθόδοξων επιστημόνων, ας ασχοληθούμε καλύτερα με ερωτήματα του τύπου ποίοι καταστρέφουν τον πλανήτη, γιατί, και πως αυτοί νομιμοποιούνται από την κοινωνία να το κάνουν αυτό. Η καταστροφή του φυσικού και ζωικού περιβάλλοντος συνδέεται άμεσα με αυτό που θα μπορούσε να ονομαστεί εντατικοποίηση της παραγωγής, εκβιομηχάνιση κτλ.

Η τελευταία άρχισε να εμφανίζεται με τη ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας που την κατέστησε δυνατή. Όμως ο λόγος της καταστροφής δεν είναι η ανάπτυξη της τεχνολογίας αλλά η χρήση της με βάση τη λογική του ασταμάτητου κέρδους. Κύριοι φορείς του κέρδους είναι οι επιχειρήσεις με αιχμή του δόρατος τις πολυεθνικές. Ο αδηφάγος ανταγωνισμός για κέρδη οδηγεί τις επιχειρήσεις να χρησιμοποιούν κάθε μέσο στον αγώνα για επικράτηση καταργώντας οποιοδήποτε φραγμό περιβαλλοντικό είτε ηθικό απέναντι στην ανθρωπότητα. Έτσι μέσο του άμεσου ελέγχου που ασκούν στην κρατική εξουσία καταφέρνουν να αποφεύγουν τους περιβαλλοντικούς περιορισμούς όπως π.χ. στα βιομηχανικά λήμματα ή με τα φίλτρα στις καμινάδες των βιομηχανιών ώστε να μειώσουν το κόστος παραγωγής δηλαδή να αυξήσουν τα κέρδη τους ενισχύοντας και τον αυτοσκοπό της ύπαρξης τους.

Εκτός από τις άμεσες καταστροφές που συντελούν οι επιχειρήσεις κατά τη διαδικασία της παραγωγής προιόντων τα ίδια τα προιόντα που δίνονται προς χρήση και κατανάλωση μολύνουν εφ όρου ζωής και χαρακτηριστικό παράδειγμα ως προς αυτό είναι το αυτοκίνητο. Άλλες φορές πάλι επιδοτούνται από το κράτος για να καταστρέψουν ολόκληρες περιοχές (Αμαζόνιος, Δούναβης ολυμπιάδα Χαλκιδικής) προκειμένου να τις εκμεταλλευτούν και έτσι να αυξηθεί η παραγωγή, να μειωθεί η ανεργία, να σωθεί ο κόσμος... Αυτό το μοντέλο εξαπάτησης της κοινής γνώμης που αποτελεί το θεμέλιο λίθο του περιβαλλοντικού ολοκαυτώματος βασίζεται σε ένα πολύ μεγάλο ψέμα. Το σκεπτικό της εξαπάτησης ξετυλίγεται ως εξής: Η ανάγκη της ανάπτυξης η οποία θα σημαίνει και αυτόματη μείωση της ανεργίας , αύξηση του βιοτικού επιπέδου, κτλ... διέρχεται αναπόφευκτα μέσα από τις επενδύσεις που θα κάνουν οι εταιρείες καθώς είναι οι μόνες που μπορούν να θέσουν την οικονομία σε κίνηση. Επομένως για να γίνει ελκυστική η δυνατότητα επενδύσεων από τις πολυεθνικές αγνοούνται περιβαλλοντικοί περιορισμοί στην καλύτερη περίπτωση, ενώ το πιο σύνηθες είναι να επιδοτούνται οι επιχειρήσεις για να καταστρέψουν δάση, θάλασσες και ποτάμια με άλλοθι το κοινό συμφέρον που περιγράφθηκε το οποίο φυσικά ταυτίζεται με το συμφέρον των επιχειρήσεων όσο και να προσπαθεί να παρουσιαστεί ως κατι διαφορετικό από την εξουσία και τους μηχανισμούς της.

Έτσι εδώ και100 χρόνια οι μεγάλες εταιρείες επενδύουν - καταστρέφουν τη Λατινική Αμερική έχοντας κατά κάποιο περίεργο τρόπο, με βάση την προηγούμενη θεωρία, μειώσει το βιοτικό επίπεδο, εκτινάσσοντας την ανεργία σε τρομακτικά επίπεδα. Αντίστοιχα στην Ελλάδα οι 100 μεγαλύτερες επιχειρήσεις από τα κέρδη που αποκόμισαν το 1999 επένδυσαν μόνο το 5%, σε παγκόσμιο επίπεδο μεταξύ του 1972 και του 1992 οι άμεσες επενδύσεις πολυεθνικών επιχειρήσεων αυξήθηκαν κατά επτά φορές ενώ η απασχόληση σε αυτές ούτε καν διπλασιάστηκε, ανατρέποντας για άλλη μια φορά τον αναπτυξιακό μύθο και αποδεικνύοντας ότι το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι τα κέρδη. Ακολούθως καθώς και τα τελευταία ιδεολογικά απομεινάρια του παραλογισμού ξεφτίζουν έρχεται επιτέλους η στιγμή να κρίνουμε αν θα συνεχίσουμε να αποτελούμε τη συγχυσμένη αγέλη που παρατηρεί ναρκωμένη και απαθείς την καταστροφή του πλανήτη και κατά προέκταση και του εαυτού της ή θα απογυμνώσουμε το ζήτημα από τις ιδεολογικές του επικαλύψεις και θα επιτεθούμε στις πολυεθνικές ή μη, εταιρείες του θανάτου.