Στο Κιότο της Ιαπωνίας το 1997 οι ανεπτυγμένες χώρες δεσμεύτηκαν να μειώσουν τις εκπομπές ρύπων που εντείνουν το φαινόμενο του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 5% σε σχέση με το 1990. Για το σκοπό αυτό συνέταξαν ένα πρωτόκολλο το οποίο παρέμεινε ουσιαστικά στα χαρτιά επί τρία χρόνια. Στα τέλη του φετινού Νοεμβρίου έγινε μια αντίστοιχη διάσκεψη στη Χάγη που επρόκειτο να καταλήξει σε ένα τελικό κείμενο για την εφαρμογή του πρωτοκόλλου του Κιότο, αλλά κατέληξε όπως ήταν φυσικό, σε διαπραγμάτευση αντικρουόμενων οικονομικών συμφερόντων και αναζήτησης τεχνασμάτων για να μην μειωθούν οι εκπομπές ρύπων και άλλοθι για τη συνέχεια της μόλυνσης και της πορείας του πλανήτη προς την καταστροφή.
Το κυριότερο σημείο τριβής στις διαπραγματεύσεις των 180 χωρών ήταν τα δάση, και οι δύο μεγάλοι πόλοι των διαπραγματεύσεων η Ευρωπαϊκή Ένωση και το λεγόμενο ``γκρουπ της ομπρέλας'' (ΗΠΑ, Ιαπωνία, Καναδάς, Ν. Ζηλανδία, Νορβηγία, Ισλανδία.). Το γκρουπ της ομπρέλας επιχειρηματολόγησε ότι αν φυτέψει δάση τα οποία θα απορροφούν ένα ορισμένο ποσοστό από τους ρύπους, το ποσοστό αυτό θα πρέπει να αφαιρεθεί από το συνολικό ποσοστό στο οποίο δεσμεύονται να μειώσουν τους ρύπους τους. Οι εταιρείες παραγωγής ενέργειας δηλαδή του γκρουπ της ομπρέλας με λίγα λόγια υπερασπίζονταν το να μπορούν να φυτεύουν δάση για να έχουν το δικαίωμα να συνεχίσουν να μολύνουν. Αυτό δεν έγινε δεκτό από τηn Ευρωπαϊκή Ένωση με αποτέλεσμα να μην μπορέσουν να καταλήξουν σε μια απόφαση και να ανανεωθεί το ραντεβού τους το Μάιο στο Μαρόκο.
Το πόσο εκτός πραγματικότητας είναι η αντίληψη ότι λύση στο πρόβλημα θα βρεθεί σε τέτοιες διασκέψεις αποδεικνύουν οι λεγόμενοι μηχανισμοί ευελιξίας. Οι μηχανισμοί αυτοί είναι άλλο ένα τέχνασμα που προβλέπει το πρωτόκολλο του Κιότο προκειμένου οι ανεπτυγμένες χώρες να μην λάβουν πραγματικά μέτρα για τη μείωση των ρύπων τους: αν μια χώρα καταφέρει να μειώσει τους ρύπους της περισσότερο απ΄ όσο ήταν υποχρεωμένη, μπορεί να πουλήσει το επιπλέον ποσοστό της σε άλλη χώρα. Μια πλούσια χώρα μπορεί δηλαδή να αγοράζει το δκαίωμα να μολύνει!
Στη Χάγη, μάλιστα, παρουσιάστηκε και ένα δικτυακός τρόπος μέσω του οποίου γίνεται αγοραπωλησία δικαιωμάτων εκπομπής αερίων του φαινομένου του θερμοκηπίου. Ο δικτυακός τόπος στήθηκε με πρωτοβουλία της εταιρείας price waterhouse coopers και απευθύνεται σε κυβερνήσεις και εταιρείες οι οποίες θέλουν να αγοράσουν το δικαίωμα να μολύνουν από άλλες χώρες που μπορούν να μειώσουν εύκολα τις εκπομπές ρύπων. Οι χώρες αυτές είναι σε μεταβατικό στάδιο όσον αφορά την οικονομία (χώρες της ανατολικής Ευρώπης -πρώην Ε.Σ.Σ.Δ.) και ως εκ τούτου συντάσσονται με το γκρουπ της ομπρέλας επιθυμώντας να πουλήσουν ποσοστά εκπομπής ρύπων.
| Ο βιομηχανικός βορράς έχοντας το 1/4 του παγκόσμιου πληθυσμού καταναλώνει το 70% της ενέργειας,το 85% του ξύλου, το 60% της τροφής. Το χάσμα μεταξύ του πιο φτωχού και του πιο πλούσιο πέμπτου του πλανήτη διπλασιάστηκε μεταξύ του 1960 και του 1989. |
Το φαινόμενο του θερμοκηπίου
Το φετινό φθινόπωρο έλαμψε δια της απουσίας. Ο Οκτώβρης και Νοέμβρης έμοιαζαν φέτος με προέκταση του ζεστού Σεπτέμβρη μπερδεύοντας φυτά και ζώα (λουλούδια ανθίζουν λίγο πριν τα Χριστούγεννα, άνθρωποι προσβάλλονται πιο εύκολα από μικροβιακούς οργανισμούς οι οποίοι λόγω της ζέστης αυξάνονται, ειδικά σε νησιώτικες περιοχές σαν την Ελλάδα). Το πρόβλημα είναι ότι δεν έχουμε να κάνουμε με ένα περιστασιακό φαινόμενο αλλά με την μακροχρόνια σταδιακή άνοδο της θερμοκρασίας. Η διακυβερνητική επιτροπή για τις κλιματολογικές αλλαγές (IPCC) υπολόγισε ότι η θερμοκρασία του πλανήτη θα αυξηθεί από 3 έως 6 βαθμούς Κελσίου τα επόμενα 100 χρόνια. Παρ ότι ακούγεται μικρή, η αλλαγή αυτή είναι πολύ ανησυχητική αν σημειωθεί ότι απαιτείται μια μείωση της θερμοκρασίας της γης από 3 έως 5 βαθμούς Κελσίου για να περάσουμε σε μια νέα εποχή των παγετώνων!
Η αύξηση της θερμοκρασίας οφείλεται στις εκπομπές αερίων που συμβάλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Τα αέρια αυτά τα οποία ολοένα αυξάνονται λόγω της ανθρώπινης δραστηριότητας είναι έξι: το διοξείδιο του άνθρακα (που απελευθερώνονται στην ατμόσφαιρα λόγω της καύσης του πετρελαίου και γαιάνθρακα και αποτελεί τα δυο τρίτα του συνόλου των αερίων που εντείνουν το φαινόμενο του θερμοκηπίου), το μεθάνιο (που απελευθερώνεται από πετρελαιοπηγές, χωματερές και βοοειδή) το οξείδιο του αζώτου (που αναδύεται από τις βιομηχανίες και τις συγκοινωνίες) και τρία φθορίδια (HFC,PFC,SF6 τα οποία χρησιμοποιούνται στα ψυγεία, τα κλιματιστικά, στα καθαριστικά προϊόντα και στην παραγωγή αφρών). Τα αέρια αυτά σχηματίζουν ένα κάλυμμα το οποίο παγιδεύει τη θερμότητα του ήλιου στην ατμόσφαιρα με αποτέλεσμα τις κλιματολογικές αλλαγές.
Πέρα από την τάση αύξηση της θερμοκρασίας της επιφάνειας της γης έχουν παρατηρηθεί αλλαγές στις βροχοπτώσεις. Οι βροχές σε περιοχές του βορείου ημισφαιρίου έχουν ενταθεί, ενώ αντίθετα από τη δεκαετία του 60 παρατηρείται ναι σταδιακή μείωση των βροχοπτώσεων σε τροπικές και υποτροπικές περιοχές. Επιπλέον τα τελευταία 100 χρόνια έχει ανεβεί η στάθμη της θάλασσας ως και ένα μέτρο, ως το 2100 εν μέρει λόγω του λιωσίματος των πάγων των πόλων και εν μέρει λόγω της διαστολής του όγκου του νερού εξαιτίας της αύξησης της θερμοκρασίας του. Έτσι πολλές παραθαλάσσιες περιοχές θα κινδυνεύσουν με καταστροφή από τις πλημμύρες και τη διάβρωση ενώ παράλληλα, υδάτινα αποθέματα αναμένεται να γίνουν ακατάλληλα για χρήση, αφού η άνοδος της στάθμης της θάλασσας θα οδηγήσει στην αυξημένη διείσδυση αλμυρού νερού σε ποταμούς.